يحيى دولت آبادى
85
حيات يحيى ( فارسى )
و مجد السلطنه بجاى وى نشسته در تحت حكم رئيس قشون . رياست قشون عثمانى در آذربايجان با كاظم پاشاست در تحت امر و فرمان خليل پاشا والى سابق بغداد خليل پاشا بعد از شكست بغداد و دخالت انگليس در بين النهرين مأمور عالى نظامى عثمانى شد در كليه قفقاز كه عثمانيان ميخواستند گمكردههاى خود را در حجاز و عراق در آنجا جستجو نمايند اردوى از قفقاز گذشته داخل خاك ايران شده هم در تحت حكم او است . و اما وليعهد - وليعهد همانطور كه در مقابل عساكر روس بردبارى و سكوت داشته است در برابر قشون عثمانى هم همان سياست را اختيار كرده است و غير از اين چه ميتوانسته است بكند و در عين حال وليعهد از تندروان از مليون آذربايجان كه با او ضديت دارند بيشتر نگران است تا از قشون بيگانه كه وطنش را اشغال نموده است چه اين جمع را مخالف سلطنت ميداند و در كشمكشهاى آخرين كه با آنها داشته از ايشان سخت بدگمان شده است و بمحض ورود عساكر عثمانى رؤساى دمكرات مزبور بامر رئيس قشون از تبريز تبعيد شدهاند و مليون معتقدند كه گرفتارى و تبعيد آنها بتقاضاى محرمانه خود وليعهد بوده است . ورود نگارنده به تبريز و آميزش با وليعهد از يكطرف و با مليون از طرف ديگر سبب مىشود كه از بدگمانيها ميان وليعهد و مليون كاسته شود خصوصا كه زمزمهء خاتمه يافتن جنگ و بازگشت عساكر عثمانى از آذربايجان هم بلند مىشود و وليعهد ملتفت ميگردد كه تبعيدشدگان پس از رفتن قشون عثمانى آزاد شده به تبريز خواهند آمد و درصدد كشيدن انتقام از وى بر خواهند آمد و كار به سختى خواهد كشيد و معلوم نيست چه قوه جاى قوهء قشون عثمانى خواهد نشست اين است كه پيش از رفتن عثمانيان او خود نزد رئيس قشون به ظاهر توسط كرده تبعيدشدگان آزاد شده به تبريز مراجعت مينمايند . تبعيدشدگان هم كه دو رئيس آنها اجلال الملك و شيخ محمد خيابانى هستند پس از آزادى به ظاهر ساكت و در باطن براى تلافى كردن انتظار فرصت ميكشند وليعهد ميخواهد از تبعيدشدگان دلجوئى كند ولى آنها روى خوش بوى نشان نميدهند